

Rewolucja, która zmieniła oblicze futbolu
Michels był trenerem, który wprowadził wiele nowości, począwszy od specyficznej budowy klubu kończąc na nowych metodach treningowych i taktyce. To wszystko dało podwaliny futbolu totalnego.
Zmiany w treningach
Michels stawiał głównie na zabawę z piłką. Zmienił także ustawienie taktyczne z klasycznego W-M na 4-2-4.
Oprócz tego przemodelował całkowicie sposób funkcjonowania klubu. Z półamatorów zawodnicy stali się profesjonalnymi graczami. Trzeba jednak przyznać, że wszystkie zmiany nie były pomysłem Michelsa. Było to po prostu odzwierciedlenie trendów, które zaczęły królować w futbolu od końca lat 50.
Zasady futbolu totalnego
Często można usłyszeć, że futbol totalny to „prototyp” współczesnej piłki. Większość klubów piłkarskich gra w tym momencie nieco zmodyfikowany i ulepszony wariant taktyczny.
W tym wariancie przede wszystkim nie ma stale przypisanych pozycji. Każdy zawodnik jest jednocześnie obrońcą i atakującym. Dodatkowo bardzo ważne było samo ustawienie zawodników. Najpopularniejszymi wariantami było 4-4-2 lub 4-3-3.
Pierwsze pułapki
Za pierwszą drużynę, która zaczęła świadomie stosować pułapki ofsajdowe uważa się właśnie Ajax Amsterdam. Nigdy wcześniej nikt nie odważył się na wykorzystanie przepisów o spalonym jako elementu taktycznego.
Równie ważnym elementem było umiejętne zwężanie i rozszerzanie pola gry. Wszystkie te zachowania wymagały od piłkarzy bardzo dobrej kondycji. To właśnie lata 60 i 70 sprawiły, że trenerzy zaczęli zwracać większą uwagę na przygotowanie fizyczne zawodników.
Żelazna kurtyna
Słysząc futbol totalny zazwyczaj myślimy o Ajaxie Amsterdam. Nie jest to jednak całkowitą prawdą. W tym samym czasie ten sam wariant był wprowadzany w ZSRR przez Walerego Łobanowskiego. Do dnia dzisiejszego osoby zajmujące się historią piłki nożnej nie są w stanie określić kto tak naprawdę był pierwszy.
Wpływ polityki i żelaznej kurtyny można jednak zobaczyć nawet w świecie sportu. W ogólnoświatowej świadomości Amsterdam był zawsze ważniejszy niż jakiekolwiek miejsce w bloku wschodnim. To właśnie dlatego bardziej znany i popularny jest Michels niż Łobanowski.
Współczesny futbol totalny
Najpopularniejszymi „wyznawcami” futbolu totalnego w XXI w. była FC Barcelona i reprezentacja Hiszpanii od 2010 roku. Słynna tiki-taka przejęła bardzo wiele elementów z taktyki Michelsa.
Futbol totalny zrewolucjonizował całą dyscyplinę. Mimo, że od jego stworzenia minęło pół wieku, dalej jest niezastąpioną inspiracja dla współczesnych trenerów. Wszystko to, co w latach 60 było wydawało się mrzonką i czymś, co nie miało racji bytu, obecnie jest podstawą i klasyką. To właśnie w latach 70, na oczach milionów ludzi, piłka nożna przeszła największą przemianę w historii.
-
AngliaHürzeler po porażce z Liverpoolem: Brighton zasłużyło na więcej






Michał Bosak / 26 października 2026, 15:17
-


TransmisjeZłota Piłka 2026 gdzie oglądać? Transmisja online za darmo












Kamil Wojtala / 26 października 2026, 15:06
-


AngliaManchester United rozmawia o przyszłości Michaela Carricka. Bruno Fernandes pojawił się w klubowej bazie












Kamil Wojtala / 26 października 2026, 14:07
-


HiszpaniaMarc Cucurella zdominował Lamine’a Yamala w El Clásico






Michał Bosak / 26 października 2026, 12:55
-

HiszpaniaPau Cubarsí po porażce z Realem Madryt: „Nie zagraliśmy na wymaganym poziomie”












Kamil Wojtala / 26 października 2026, 11:42
-

AktualnościReal Madryt wygrał El Clásico, ale jego telewizja ostro skrytykowała VAR












Kamil Wojtala / 26 października 2026, 10:32
































