José María Giménez ujawnił, że zdiagnozowano u niego ADHD. „Mój syn jest wyjątkowy, tak jak tata”

Były wieloletni obrońca Atlético Madryt José María Giménez opowiedział o diagnozie ADHD, którą otrzymał razem ze swoim ośmioletnim synem. Jego wyznanie ponownie zwróciło uwagę na dyskusję o diagnozowaniu tego zaburzenia i sposobach jego leczenia.

Giménez opowiedział o diagnozie ADHD

31-letni urugwajski środkowy obrońca przez 13 sezonów występował w Atlético Madryt. Tego lata dołączył do Deportivo La Coruña. W rozmowie ze stowarzyszeniem piłkarzy z Urugwaju powiedział, że niedawno on i jego ośmioletni syn otrzymali diagnozę zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, znanego jako ADHD.

Giménez wspominał, że w szkole dobrze radził sobie z nauką, ale sprawiał problemy wychowawcze. Przyznał, że informacja o dziedzicznym charakterze zaburzenia wywołała u niego silne emocje.

„W szkole zawsze całkiem dobrze radziłem sobie z lekcjami, ale moje zachowanie mnie pogrążało. Biedne nauczycielki, które musiały sobie ze mną radzić… Kiedy powiedziano mi, że to dziedziczne, rozpłakałem się. Musiałem wyjaśnić synowi, że jest wyjątkowy, tak jak tata, i że każdego ranka musimy wziąć po jednej tabletce” – powiedział piłkarz.

ADHD i spór o diagnozowanie

Wyznanie zawodnika spotkało się ze zrozumieniem, ale zwróciło też uwagę na trwającą od lat debatę dotyczącą ADHD. Jej przedmiotem są między innymi rosnąca liczba diagnoz oraz ryzyko błędnej oceny. Dyskusja nie odnosi się do podważania słów Giméneza, lecz do szerszych pytań o diagnozowanie i leczenie tego zaburzenia.

Wielu badaczy uznaje ADHD za przewlekłe zaburzenie neurorozwojowe, które może objawiać się utrzymującymi się trudnościami z koncentracją, nadmierną aktywnością i impulsywnością. Jego przyczyny nie są w pełni poznane. Wśród omawianych czynników ryzyka wymienia się między innymi komplikacje w okresie prenatalnym oraz ekspozycję na alkohol i tytoń w czasie ciąży.

Niektórzy specjaliści zwracają uwagę na wzrost liczby rozpoznań u dorosłych, choć ADHD zwykle ujawnia się już w dzieciństwie. W przywoływanej literaturze szacuje się, że diagnozę ma około pięciu procent dzieci na świecie, a odsetek wśród dorosłych jest mniej więcej o połowę niższy. W Stanach Zjednoczonych odnotowano 15 milionów przypadków, a w Unii Europejskiej – 3,3 miliona wśród dzieci i młodzieży. Zaburzenie ma utrzymywać się w dorosłości u części osób, które otrzymały diagnozę w dzieciństwie.

W środowisku naukowym pojawiają się również bardziej krytyczne głosy. Hiszpański psycholog kliniczny i profesor psychopatologii Marino Pérez kwestionował traktowanie ADHD jako odrębnej jednostki klinicznej, a przepisywane leki porównywał do środków dopingujących. Inni eksperci postulują, by zamiast skupiać się wyłącznie na etykiecie diagnostycznej, analizować zachowanie konkretnej osoby i czynniki, które na nie wpływają.

Jak ADHD może wpływać na piłkarza?

W futbolu trudności z koncentracją mogą mieć znaczenie w sytuacjach wymagających szybkiego podejmowania decyzji i reagowania na wiele bodźców. Wpływ zaburzenia na codzienne funkcjonowanie jest jednak różny u poszczególnych osób i zależy między innymi od nasilenia objawów oraz współwystępujących trudności.

W leczeniu stosuje się między innymi terapię poznawczo-behawioralną oraz leki, takie jak metylofenidat, atomoksetyna czy lisdeksamfetamina. W sporcie zawodowym przyjmowanie niektórych z tych substancji wymaga szczególnej uwagi, ponieważ mogą znajdować się na liście środków zabronionych Światowej Agencji Antydopingowej. Zawodnik może wówczas potrzebować wyłączenia dla celów terapeutycznych, które pozwala stosować lek zgodnie z zaleceniami lekarza.

W marcu 2015 roku Stały Komitet Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy przyjął rezolucję wzywającą państwa członkowskie do stosowania bardziej rygorystycznych kryteriów diagnozowania, lepszego przygotowania specjalistów i rozwijania metod leczenia niefarmakologicznego. Wśród wskazywanych podejść znalazł się neurofeedback.